beheerder van de facebook groep: PHOENICIA: The history & legacy of the Phoenicians

woensdag 17 juli 2013

Fenicische religie deel 7 goden & plaatsen BYBLOS


          Goden en plaatsen.

          =======================

 

          Goden en plaatsen in Fenicië.

          ====================================

          De stelling:"Er is nooit één enkele nationale godsdienst in Fenicië geweest. Iedere stad had            zo zijn favorieten.", is te stellig geformuleerd. Binnen een bepaalde godsdienst worden (ook            nu nog) op verschillende plaatsen nu eenmaal goden of heiligen meer of minder, of juist                 speciaal vereerd. Dat is ook zo in Fenicië in de oudheid. Wat wel opgeld doet, is het feit,             dat de verschillen in Fenicië groter waren dan in de omringende landen. In het volgend                  overzicht staan de vreemde importgoden van buiten de Kanaanietisch/Fenicische wereld tussen             haken. Het overzicht gaat overigens alleen in op de godheden, die door de Feniciërs op een of           andere manier werden vereerd. Sommige zaken zijn niet meer naar plaats traceerbaar, zoals een           door het museum van Beiroet op de markt aangekochte bronzen lamp (2802) met de tekst: ltntt sj           p/b.... Het behoort of is gewijd aan Tanit. Zo is er ook een mogelijke Fenicische godin Ate in           het duister gehuld en zij zou mogelijk identiek kunnen zijn met de door Philo

          van Byblos genoemde Horas. E.Meyer in zijn 'Geschichte des Altertums' vermeldt een Baal                 MacFn, Baal Be'Fr, Baal ChasFr (Chusor?), El Brtt (verdragsgod), 'ilât (Elat) en Athtar. Uit           de Cesnola collectie komt de dubbele naam naar voren van Esjmoen‑Melqart (CIS I, 23+24).

 

          BYBLOS

 

          El              De Semietische god uit de Kanaanietische godsdienst


                          is aanwezig in een relatief passieve rol. De Egyptische

                          invloed bij hem is aanwezig op Hellenistische munten,

                          waar hij met vleugels (Ra) wordt afgebeeld.

                          EL ELYON is de meest hoge.

 

          Baalat Gebal    De vrouwe van Byblos speelt een veel actievere rol

                          en gelijkt daarin op de Baal van Oegarit. Zij is de

                          aardmoeder en het symbool van de vruchtbaarheid.

                          Van de 10e eeuw ‑ 5e eeuw v.C is zij de beschermster

                          van de koninklijke dynastieën. Ze wordt afgebeeld met de

                          Hathor/Isis attributen (horens + schijf + kroon/slang).

                          Bij Philo wordt zij Baaltis=Dionê genoemd. Baalat wordt

                          reeds in de 10e eeuw v.C. genoemd op een beeld van

                          Orsokon I. Al veel eerder t.t.v. Pepi I spreken de

                          Egyptenaren over 'Hathor, vrouwe van Denderah, die in

                          Byblos woont.'** T.a.v.Hathor wordt verwezen naar:

                          Beiträge zum Hathorkult, S.Allam, Berlin 1964.

                          Uit een latere periode volgt een getuigenis van

                          Yehaumilk (KAI 10):"Ik ben Yehaumilk, koning van Gebal, zoon van

                          Yeharbaal, kleinzoon van Urimilk, koning van Gebal, die de vrouwe Baalat van

                          Gebal koning heeft gemaakt van Gebal. Ik heb mijn vrouwe Baalat van Gebal

                          aangeroepen en zij heeft mijn stem gehoord."

                          Uit de tijd rond 500 v.C. is een beeldje bekend, waarvan

                          het hoofd ontbreekt, maar met de inscriptie:"bclt gbl".

 

          *   Zie:Rélations entre l'Egypte et la Phénicie, M.Chebab in: The Role

              of the Phoenicians in the interaction of Mediterranean Civilisations, W.A.Ward.

 
                          Andere afbeeldingen zijn te vinden op de cylinder
                          Montet, op een Egyptisch relief met de inscriptie:"H‑t
                          Hr mry nb Kbn" (=geliefde van Hathor, heer van Byblos),
                          op een bas‑relief met een farao en goden en op het
                          gedenkteken van Yehaumilk. *
 
          Adonis          Deze in de  Hellenistische tijd voorkomende god komt **
                          laat echt in beeld, alhoewel zijn naam afgeleid kan zijn
                          van ADON. Wellicht ligt er een verbinding met de cultus
                          van Keret, maar ook een herkomst uit Carië behoort tot
                          de mogelijkheden (zie Panyasis). Voorts wordt hij door
                          Ovidius genoemd. In ieder geval doet met hem de mythe
                          entree, waarbij Adonis de jonge jager is, maar gedood
                          wordt door een jonge beer. In de Hades weigert
                          Persephoné hem af te staan aan Afrodité. De laatste wint
                          en Adonis mag bij tijden terugkeren naar de aarde (de
                          vergelijking met Baal & Anat is evident). Zie:Loukianus,
                          De dea syria (2e eeuw na Chr).
Er is ook een schitterend wonderteken in het gebied van de Bibliërs. Een                                rivier stroomt van de berg Libanus en mondt uit in de zee: deze rivier draagt                           de naam Adonis. Ieder jaar wordt de rivier regelmatig gekleurd met bloed en                             verliest het zijn eigen kleur, voordat het in de zee uitmondt: het verft de                             zee over een grote oppervlakte rood: en op die manier kondigt het de tijd van                           rouw aan voor de Bibliërs. Hun verhaal is, dat gedurende deze tijd Adonis                               gewond is geraakt en dat de aard van de rivier veranderd wordt door het bloed,                           dat in het water komt en dat het de naam kreeg van zijn bloed."
                          Neacmon betekent in het Fenicisch:anemoon en in
                          het Arabisch betekent shaqa'iq al‑Nucman = de bloem
                          bedekt met het bloed van Adonis.
                          Het thema van de Adonis‑mythe keert overigens in vele
                          gedaanten terug. Het verhaal van Daphnis is er zo
                          een.***
 
          *   Zie:Statuette fragmentaire portant le nom de la Baalat Gubal, P.Bordreuil+E.Gubel
              in:SEMITICA XXXV, 1985.
          **  Zie:Relazioni del Collquia di Roma, 22‑23 maggio 1981, Adones aspetti
              "orientali" di un mito greco, Ribichini, 1981.
          *** Zie:Daphnis ‑ ein Doppelgänger des Gottes Adonis, H.P.Müller, Zeitschrift Deutschen                    Palästina Vereins 116, 2000.
          Baal            Een onbekende zoon van Shipitbaal wijdt iets aan de
                          goden (fragment C):
                          ... Bacal Shamin(?) en Bacal ...
                          ... Bacalat en alle goden ...
                          Zie:Fouilles de Byblos I.
                          In 'Inscription phénicienne de Byblos de l'époque
                          romaine' vermeldt R.Dussaud (SYRIA VI,1925) het
                          volgende:
                          Ik heb dat altaar gemaakt
                          Ik Abdesjmoen, de bouwer
                          zoon van Isca voor de heer en voor het beeld
                          Bacal. Dat hij gezegend wordt en dat hij nog lang zal leven.
 
          Baal Shamaim    De meester van de hemelen=Bcl sjmm (KAI 4,3‑6).
                          Bcl sjmmyn (aram) of dBa‑al‑sa‑me‑me (akk).
                          Deze Baal heeft samen met Baalat een tempel. In de 10e
                          eeuw v.C wordt hij door Yehimilk reeds genoemd.
                        "Dat Baal Shamaim en Baalat van Gebal en de vergadering van de heilige goden van
                          Gebal de dagen en jaren van Yehimilk over Gebal zal verlengen."
                          In de hellenistische tijd wordt hij op een beeld Zeus,
                          de zeer hoge, genoemd.
 
          Baal Addir      De krachtige heer/god. Omstreeks 500 v.C aangetroffen
                          (KAI 9). Deze komt later ook in Afrika voor. Hij wordt
                          uiteindelijk Pluto.
 
          Resheph         Al in het 2e millennium is er een tempel voor deze god.
                          Wellicht is dit de tempel der obelisken. Hij wordt wel
                          geïdentificeerd met de Egyptische Hcyt3w.
 
          Ashtarte        Een ivoren kastje uit Ur is hier aangetroffen en het is
                          gewijd aan Ashtarte (KAI 29).
 
          Shadrapa?       wellicht als Satrapes in de 3e‑4e eeuw na Chr.
                          aangetroffen in de Ma'ad bij Byblos.
 
          Tanit           Op een munt van Enylus van Byblos (332 v.C) komt het
                          Tanit teken voor.
 
          [Amon]          Zie:Testimonianze egiziane in fenicia, G.Scandore.
 
          [Anubis]        Op de sarcofaag van Ahiram staat hij als weegschaal
                          afgebeeld.
          [Dionysos]      Zie:Le grand prêtre de Dionysos à Byblos, SYRIA XXXI, 1954.
                          Tijd: 132/122 v.C.
 
          [Isis]          In het Fenicisch: 's. In de Romeinse tijd aangetoond en
                          geassimileerd met Hathor. Op een munt staat zij samen
                          met Kronos afgebeeld. Zie:Baramki blz 93.
 
          [Osiris]        In het Fenicisch: 'sr. Hij speelt een rol in de mythen
                          bij Byblos.
 
          [Thot]?         De Egyptische god van o.a. de schrijfkunst, die Philo
                          van Byblos Taautus noemt en beweert, dat er een
                          Fenicische oorsprong aan ten grondslag ligt. De Grieken
                          gaan hem Hermes noemen.
 
          [Tyche]         Pas in de 1e eeuw v.C. verschijnt de afbeelding van deze
                          Griekse godin. Op een munt staat zij samen met Kronos
                          (=QDMT) afgebeeld. Zie:Baramki blz 88.
 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen