beheerder van de facebook groep: PHOENICIA: The history & legacy of the Phoenicians

donderdag 22 januari 2015

Wat anderen ervan vinden!

Wat anderen ervan vinden.

RELIGIE


Veel van de Fenicische en Punische religie vinden we terug in de godsdiensten na en voor de Feniciërs.
1.Van voor de Feniciërs.
2.De Fenicische religie volgens Sanchuniathon.
3.De wortels liggen bij Oegarit.
4.Polytheïsme en/of monotheïsme.
5.Offerandes.
6.De Carthaagse godsdienst.
7.Van tronen, pilaren en gedenkstenen.
8.(In)tolerantie.
9.Overigen


1.Van voor de Feniciërs.
-         Eclips van de zonnegod
-         Het dodengericht
-         Legenden en mythen
-         Oosterse goden
-         Kadmos

2.De Fenicische religie volgens Sanchuniathon.
-         Verhaal uit de 10e hand
-         Hoe is de wereld ontstaan
-         Een Fenicische godsdienst
-         Sanchuniaton

3.De wortels liggen bij Oegarit.
-         Religie van Oegarit
-         Ras Sjamra
-         Mut, de krijger van El
-         De rol van de priesters
-         Hijan de ambachtsman

4.Polytheïsme en/of monotheïsme.
-         Asherah
-         Fenicische religie op internet
-         Fenicische goden bij de Joden
-         Egalabal
-         Daphne: dubbelganger

5.Offerandes.
-         Molek
-         Het plengoffer
-         Carthago
-         Tharros
-         Rituele offers
-         Marseille
-         Offers in Carthago
-         Het bloedaltaar met commentaar Mourali

6.De Carthaagse godsdienst.
-         Oosters element in de Carthaagse godsdienst
-         Internationaal
-         Preromaanse religie in Iberië
-         Iberische religie

7.Van tronen, pilaren en gedenkstenen.
-         Aštarte troon
-         Van altaren en orakels
-         Fenicische pilaarcultus

8.(In)tolerantie.
-         polytheïsme
-         Religieuze tolerantie
-         Religieus fanatisme
-         Circumcellionen tegen Rome
-         St.Augustinus

9.Overigen
-         Hieros Gamos
-         Sarcofaag Sidon
-         Vervloekingsformules
-         Betovering
-         2e bezweringformule Arslan Tash
-         Tell Ta’anach
-         Wijding door vrouwen
-         Namen op gedenkstenen
-         Fenicische urn uit Kition
-         Punische graven van Carthago
-         Dood in Tyrus
-         De levensboom
-         Archeologisch overzicht publicaties op internet
-         Satrapès
-         Meisjes van god







1.Van voor de Feniciërs.

De eclips van de zonnegod.
RS 23.038 maakt gewag van de zonnegod op een manier, die we ook kennen van de Hettieten. Met optreden van het natuurverschijnsel wordt ook een leger verslagen, mislukken de oogsten, kinderen worden verkocht, het paleis wordt geplunderd, rebellie in het land…..
Indien de planeet Mars de constellatie van Pegasus binnentreedt…..

79.9  SEMITICA 45 L’institut d'études sémitiques du collège de France, Paris 1996
          79.9.1  L'édition ougaritaine    D.Arnaud         Paris
                  de la série astrologique


Een dodengericht.
In de oude tijd van Egypte beoordelen rechters de daden van de mens. De grootste god is de zonnegod. De aardgod is KEB. In het Middenrijk wordt het hart gewogen. Is de juiste orde (Ma’at) van toepassing. Het kwaad wordt berekend. Er is een negatieve belijdenis: men heeft die en die daden juist niet gedaan. In het nieuwe rijk neemt Osiris de rol van de zonnegod over. Het doemgericht bestaat uit 42 rechters. We zien Anoebis als de jakhals. Er worden bezweringen geuit om het hart het zwijgen op te leggen. De god Tot is de god van de wijsheid. Hij wordt veelal afgebeeld als een baviaan of als een ibis. Krokodil, leeuw en nijlpaard zijn dodenverslinders. Het laatste onderzoek van het dodengericht wordt uitgevoerd door demonen met een slangestaf. In de tijd van de Ptolemeën wordt de dode nog steeds gewogen door hem in miniatuur op een weegschaal te leggen.
De invloed van Egypte op Fenicië is groot geweest. Aspecten van de Egyptische religie zullen ook op die van de Feniciërs hebben doorgewerkt. Hoe exact weten we niet, maar het bij de Feniciërs voorkomen van amuletten, scarabees, bezweringsformules e.d. duidt er enigszins op.

22.3.Lezing EX ORIENTE LUX M.Heerma van Vos  Apeldoorn, 1983
         Het Egyptische dodengericht            


Legenden van Babylonië en Kanaan.
1.El, de vader van de goden.
2.De legende van koning Danel.
3.Het verhaal van koning Keret.
4.De verhalen over Baal.
5.De legende van Adonis.
6.De Egyptische Aštarte.




1.El, de vader van de goden.
El betekent god in de betekenis van sterk of de eerste. Men gaat niet op de schepping in. Het universum is al georganiseerd. El houdt zich op de achtergrond bij het onderling gekrakeel van  de andere goden. El houdt van rust en intervenieert niet of nauwelijks. El wordt in verband gebracht met ‘shor’(=de stier). El woont niet in een hemel, maar op aarde ver van de bewoonde wereld. Hij is getrouwd met Ashérat-yam (=de beschermster van de zee). Zij hebben 70 zonen. El is de enige god, die wijs en rechtvaardig is. Hij delegeert zijn macht naar halfgoden en/of helden in de menselijke wereld, zoals Danel of Keret.

2.De legende van koning Danel.
Danel regeert over een agrarisch volk. Zijn dochter Paghat kent de loop van de sterren. Dank zij hen komen de oogsten tot stand. Op een gegeven moment zit Danel voor de poort van zijn stad recht te spreken en daarbij neemt hij het op voor de verdrukten. De naam Danel betekent: rechtspraak van God (Dan-El).
Er wordt een vergelijking gemaakt met de Daniel in het OT (Ezechiel XXVIII,V,3), waarin gezegd wordt:”Bent gij wijzer dan Daniel?”.
In de legende van Danel is sprake van het land RP’ en de bewoners worden RP’M genoemd. Zijn dit de Rephaïm, die ook in Palestina worden genoemd en is dan de conclusie gerechtvaardigd, dat Oegarit een Kanaanietische kolonie is, die vanuit het zuiden werd gesticht???

3.Het verhaal van koning Keret.
Zijn verhaal staat op 3 tabletten en bevat c.1000 regels. De helft van de tekst is echter verloren gegaan. El wordt hier ook genoemd en is de vader van Keret.
Keret regeert over een land in de buurt van Edom. Hij is alleen en kinderloos In zijn slaap krijgt hij een droom, waarbij El hem zegt wat te doen. Hij dient de (klein)dochter van koning Pabil van Oudoum te huwen. Keret brengt offers aan El zijn vader en aan Baal zijn beschermer. Hij verzamelt 300 myriaden van mannen en rukt op naar Oudoum. Daarop stuurt Pabil berichten en kadoos om de invasie te stoppen. Maar Keret antwoordt:”Ik heb al genoeg goud en zilver. Dat wat mij ontbreekt is dat wat jij me alleen kunt geven: het is je kleindochter – de dochter van je oudste zoon- , die zich Horiya noemt en die zo gracieus is als de godin Anat en die zo mooi is als Aštarte”.
[lacune]
Baal geeft Keret de opdracht om naar El te gaan voor de huwelijksinzegening. El zegt hem, dat hij 7 of zelfs 8 zonen zal krijgen en veel dochters. De oudste zoon Yassib zal worden gevoed door Ashérat+Anat [lacune] “tussen de Rephaïm van de aarde”. Hij krijgt een dochter Shitmanat met de bijnaam de achtste. Daarop trekt El en trekken de andere gevolgde goden zich terug in hun tenten of tabernakels. Bij de geboorte worden de kinderen gewijd door hun moeder met assistentie van Ashérat.
[lacune]
Horiya moet van Keret een maaltijd maken. Zij slacht het vetste ram en opent een grote kruikwijn. Dan roept zij 70 stieren en 80 gazellen naar het paleis (metafoor voor de vazallen en en chefs van keret?). Op grond hiervan denkt Virolleaud, dat het land van Keret Khaber is met de hoofdstad Bet-Khaber.
[lacune]
De ondergang van koning Keret: zijn groot geworden kinderen hebben zich bij hem verzameld, omdat hij ontsnapt is aan de dood (ziekte of ongeluk?). Tot dan toe was hij onoverwinnelijk, maar nu is gebleken: “Dus je gaat sterven, zoals alle stervelingen dat doen”, zegt de (oudste) zoon. Men wil tijd winnen. Keret heeft kennelijk niet de missie volbracht, die hem door God werd opgedragen: rechtvaardigheid moet regeren in zijn koninkrijk. Hij heeft het vertrouwen van de God geschaad.
Dan moet de oudste zoon een van zijn zussen zoeken (Shitmanat), die mag huilen om de vader. Door een offer probeert ze hem te genezen. El verzamelt de goden:”Wie van U zal het kwaad waaraan de prins lijdt, verjagen?”Niemand antwoordt echter. El herhaalt vergeefs de vraag 7x.  De goden kunnen de dood niet aan, ofwel ze vinden, dat Keret moet sterven. Dan zegt El:”dan zal ik hem genezen, maar dat lukt niet. Shitmanat (de 8e) moet hem blijven verzorgen. Dankzij haar herstelt Keret tenslotte, maar moreel is Keret er nog niet boven op. De oudste zoon wijst zijn vader op zijn plichten: “Doe gerechtigheid aan de weduwe. Voedt de wees. Verjaag de onderdrukker. Bevrijdt de onderdrukten. Zoniet, treedt dan af en ik zal op je troon gaan zitten.” Daarop dreigt Keret: “Dat Horon en Aštarte je schedel zullen breken en dat je in de afgrond mag storten en dat je je hoofd zal verbrijzelen.[lacune]
De afloop van het verhaal is niet bekend.

4.De verhalen over Baal.
Het bestond waarschijnlijk uit 400 regels verdeeld over 4 kolommen, maar slechts c.100 regels zijn er goed leesbaar bewaard gebleven. Het gaat om een serie gevechten tussen Yam (de zee) en Baal (de aarde). El-Yam = god van de zee. Zabel-Yam = prins van de zee. Deze wordt geassisteerd door Aštart. Associatie met de god Nahar = de rivier. Onderstaande opsplitsing van het complete cyclusverhaal bevat overlappingen en herhalingen..

4a.De eerste woordenwisseling tussen Yam en Baal.
Het gaat om het bezit van goud, waarbij bedreigingen worden geuit. Yam roept de hulp in van Aštart aan wie hij vraagt het hoofd van Baal te breken en om hem in de afgrond te storten. {deze passage lijkt veel op het bekende einde van het verhaal van Keret!}
De beschermster van Baal is de godin Anat, maar ze komt net zo min als Aštart in actie. Baal zoekt dan zijn heil bij El. Deze zit op de berg Ll (Lal, Lil, Loul) samen met de elim (goden). Yam stuurt zijn koeriers om de uitlevering van Baal te vragen. De elim zitten te eten, laten hun hoofd op de knieën zakken om hun misnoegen te uiten. Baal is verrast over die uiting en ondervraagt ze. Hij krijgt echter geen antwoord. De koeriers zijn dan voor El verschenen  en eisen het goud op. Kennelijk heeft Anat het goud van Yam geroofd en dat aan haar broer Baal gegeven. El beslist zowaar: Baal is de dienaar van Yam. De meester van de aarde moet aan de prins van de zee het tribuut brengen, dat hij hem schuldig is. Baal accepteert dat niet en werpt zich op de koeriers van Yam. Aštart probeert hem tegen te houden door hem links en rechts vast te pakken, maar Baal rukt zich los en slaat er nog harder op los. [lacune].

4b.De handwerkslieden.
Kothar en Khasis of Kasir ofwel Kothar wa Hasis: het is niet echt duidelijk.
El geeft de opdracht aan Kashir, de architect van de goden, om een paleis voor Yam en Nahar te maken. Deze of dezen zijn ook de goud- en zilversmid en wapensmid. Hij of zij bezitten het domein KPTR (Kaphtor(OT)) = Kreta en HKPT = Egypte. Hij of zij betekenen: de bekwame ambachtsman.
Op dit moment regeert de god Athar en deze neemt een toorts en gaat op weg naar beneden naar de zee naar Yam. Onderweg ontmoet hij de zongodin Shapash, die hem meedeelt, dat El de koninklijke waarde aan Yam overdraagt. Dit, omdat Athar geen vrouw heeft, zoals alle andere goden. De andere goden beklagen zich bij El, maar El geeft hen een soort melk te drinken. Hij informeert Yam, dat hij een strijd met Baal zal moeten voeren. Yam zou vernietigt kunnen worden door een geheim wapen. Yam-Nahar stuurt dan boden naar de vergadering van de goden.

4c.De wapens.
Kashir maant Baal om Yam en Nahar neer te slaan en levert hem 2 strijdknotsen. Baal zegt tegen zijn strijdknotsen: “Spring op, snel als een adelaar en sla Yam tussen de ogen en tussen de twee schouders.” Ook het paleis van Kashir? wordt verwoest. [lacune].
Er ligt een parallel met de Babylonische Marduk in zijn strijd tegen Tiamat (oceaan), waarna Marduk de titel van Bel krijgt =  kosmogonische verklaring.
Staat Yam voor de Zeevolken? = historische verklaring.
Is het de jaarlijkse aanval van de zee en de rivier? = Geografische verklaring.

4d.Het paleis van Baal.
Het verhaal speelt zich af tijdens het herfst- of nieuwjaarsfeest te Oegarit, wanneer Baal de eerste wijn drinkt en luistert naar de minstreel. Mot is verslagen in de cyclus, evenals Yam. Daar kwamen bloedige scènes aan te pas. Baal blijft op de achtergrond en het is de godin Anat, die handelt. Zij verwoest twee steden. Dit zijn volgens de Moor de stad en haven van Oegarit.. Daarna houdt Anat nog een bloedbad in haar eigen huis. Gray vergelijkt dit met de Baalpriesters op de Karmel, waarbij zij zich tot bloedens toe sloegen.
Anat wordt duidelijk gemaakt, dat zij een ceremonie moet voorbereiden. Er volgt een geheim gesprek met de bliksem(?). Er wordt permissie gevraagd tot de bouw van een tempel, maar dat mag nog niet. De gehele natuur komt in opstand tegen deze onrechtvaardigheid, waarvan Baal het slachtoffer is. Het geritsel van de de bladeren in het bos, de onophoudelijke klacht van de zeegolven, die op het strand breken, de veranderende sterren in de nacht… Is dit niet het protest van het universum tegen de tyrannie van de oppergod t.o.v. zijn jeugdige rivaal. Anat gaat El opzoeken om hem te bewegen het verbod op te heffen, dat Baal geen lid mag zijn van de goddellijke gemeenschap, maar El berispt Anat met een formule over de z.g. zeven heilige kamers. Dan vleit Anat met de belofte om El te verjongen, dan wel, dat zij zijn haren in de oorspronkelijke staat zal terugbrengen (rood).  Anat zegt:”Baal is onze rechter, onze suffeet en heeft geen huis, zoals alle dochters van Ashérat.” Dan komt ook Ashérat zich met de kwestie bemoeien.     Baal zendt dan Qadesh-en-Amrur naar Egypte om daar voor haar door Kothar-en-Khasis mooie geschenken te laten maken, waarop El dan eindelijk toestemming geeft tot de bouw van de tempel. De mooiste ceders van de Libanon en Hermon worden gehaald voor de deuren en de balken. Een dienster van Ashérat vervaardigt het leem, waarmee het huis gebouwd zal worden (bakstenen). Kashir klimt naar zijn smidse (in de bergen) en maakt talloze gouden en zilveren vazen, want El is 10 maal meer goud dan zilver. Bij de bouw van dit huis speelt een raam een belangrijke rol. Baal wil dit er eerst niet in hebben, want Yam en Mot zouden er langs naar binnen kunnen komen.
In ieder geval wordt het huis gebouwd en ingewijd met plechtigheden en rithen. Het huis zou staan op de Saphon of op de AMR (Amurru). Baal wordt gezalfd tot de meester van de wereld. Baal ontvangt de hulp van de Rephaïm (schimmen en schaduwen van degenen, die deze aarde hebben verlaten). Dan verbrandt opeens het huis op het toppunt van zijn macht. Mot overwint tenslotte toch en Baal moet zijn zwervend bestaan toch weer oppakken.

4e .Baal en Mot.
Baal heeft het zeemonster Yam verslagen en heeft zijn autoriteit gevestigd door de bouw van het paleis. Nu komt de derde confrontatie. Mot, de dood, is verantwoordelijk voor de zomerdroogte. Tussen Baal en Mot komt het eerst tot schermutselingen, dan strijden ze als wilde stieren en dan als galopperende paarden en tenslotte als bijtende slangen. Hij verlaat de onderwereld en gaat een gevecht aan met Baal op de berg Zephon, hetgeen onbeslist eindigt. Gibson denkt dit verhaal hoort bij een jaarlijks terugkerende gebeurtenis, maar Gordon en Driver denken, dat dit slaat op een feest, dat alleen gehouden wordt bij een terugkerende droogteperiode.
De strijd tussen Baal en Mot is op de eerste dag onbeslist, maar men vreest voor Baal. Anat grijpt in en geeft hem te eten en te drinken. Mot lijkt even toe te geven, maar dat is maar schijn. In feite zet hij de bevolking op tegen Baal en hij zet zelfs de dienaren van Anat op tegen Baal.
Onderwijl is Athirat bezig met een poging om Athar op de troon te zetten, want Baal is afwezig. Dan gaat Anat aan de slag en slaat in op de zonen van de stad, op degenen, die bij de zee wonen en op de gehele mensheid. Anat verzamelt de hoofden en handen, die ze afgeslagen heeft in een bedelzak op haar rug. Andere schuldigen bevinden zich in het huis of de tempel, soldaten en bodes, die hun plicht verzaakt hebben. Anat gebruikt als wapen het meubilair van haar woning en vernietigt alle rebellen. Ze staat tot haar knieën in het bloed. “haar lever vulde zich met gelach en haar hart met vreugde”. Anat heeft daarmee de eer van Baal gewroken. Anat verslaat Mot en verspreidt hem over de velden. Baal en de regens keren daarop terug.
Het is dus een agrarische mythe. Baal wordt bijgestaan door de maagd en zus Anat. We hebben geen enkele afbeelding van Mot overgeleverd gekregen.  Op gedenkstenen zien we diverse Baals? De naam Baal = meester. Baal schijnt drie kinderen te hebben en wel van de Bliksem?, van de Dauw en van de Aarde. In het OT (Kon.XVIII) is Baal de god van de atmosfeer, van de regen, die de aarde vruchtbaar maakt. In de Oegaritgedichten komt hij voor als de paardrijder van de wolken. Hij woont tussen de aarde en de hemel. Is hij de oudste zoon van El? Dat is niet zeker, maar hij zeker niet de favoriete zoon! Eerder een rivaal.

4f.De verdere rol van Anat.
In de naam Anat zit de stam aïn = bron. Oegarit kent ook een godin? An, maar die speelt geen wezenlijke rol. Dat doet dus wel Anat, die naast zus ook optreedt als minnares van Baal. Zij is de strijder voor en naast Baal. Op een gegeven moment besluit ze om de berg Safon te veroveren. Op de flanken ligt het goud = kharons (fen) = Chrysos (gr). Daar levert zij gevechten met Yam en Nahar. Op haar weg komt ze 2 wezens tegen: tnn en ltn. In het OT wordt Tannin genoemd. Daarnaast is in het OT sprake van Lotan (Leviathan) met de zeven koppen. Anat knevelt hem en brengt hem tot zwijgen.
Egypte adopteert de figuur van Anat als de wrekende godin en t.t.v. Thoetmosis heeft zij een tempel te Thebe. Seti I noemt zijn favoriete paarden voor de strijdwagen: Änat is tevreden”. Onder Ramses II wordt Anat de dochter of het meisje genoemd. Er bestaat een relatie met Sebkhet met het hoofd van een leeuwin. Deze slaat een revolte tegen Ra neer.

4g.De dood van Baal.
Mot is nog niet tevreden met de verwoesting van het huis van Baal. Baal zwerft over de wijde vlakte. Daar wordt hij overvallen door een meute wrede wezens: verslinders genoemd, die van voren horens hebben en op de rug een bult, maar ze hebben wel een menselijk gezicht. Baal gelooft een ogenblikdat het vrienden of broers zijn, die geboren werden uit El met een dienares van Ashérat en die El de woestijn had ingejaagd (zoals Abraham deed met Agar, de dienster van Sarah en die Ismaël kreeg in de woestijn = Genesis XVI). Eerst kan Baal bij het gevecht nog enige vijanden ter aarde werpen, maar al snel is de overmacht te groot. Hij valt neer als een stier. Hij is het slachtoffer, waarvan de dood onvermijdelijk en noodzakelijk is. Hij prevelt nog een gebed tot de koning over de gerechtigheid. El schijnt het zo gewild te hebben en Mot is slechts zijn instrument (vergl.God en Jezus).
Anat gaat haar broer zoeken en vindt het lijk en zegt tegen El, die het nog niet weet of die doet alsof hij niets weet: “Baal is dood. Hij is gestorven, de meester van de aarde. Kom met mij naar hem, die de schoonheid van de wereld was en die nu op het veld van de slachting ligt.” El daalt af geleidelijk en stap voor stap even de pas inhoudend. Hij gaat zitten bij elke trede. Op de aarde strooit hij stof over zijn hoofd. Dan is daar Shapash, de godin van de zon. Anat beveelt haar: “Leg Baal neer op mijn schouders.” Anat brengt Baal naar de top van de Saphon. Op zijn graf wordt een groot offer gebracht van 70 buffels, 70 koeien, 70 schapen, 70 herten, 70 steenbokken, 70 ezels = 420 dieren.
El vraagt Ashérat wie Baal moet opvolgen? Hij moet de wetenschap en de kennis hebben van het woord YLHN. Ashtar moet de opvolger worden. Die accepteert de troon, maar…[lacunes]..

4h.Anat wreekt de dood van Baal.
Het is het einde van de wereld, maar vertrouwelingen van Anat laten weten, dat Baal ieder jaar toch weer opstaat. Maar hier moet wel wat voor gebeuren. Alleen huilen is niet genoeg. De moordenaars moeten gegrepen worden. Anat slaat Mot in 2 helften en verbrandt zijn lichaam en haalt hem door een zeef. Zij vermaalt hem tussen molenstenen en gooit de resten voor de vogels. Vergl: het koren vermalen. Het leven ontstaat weer uit de dood.

4i.De heropstanding van Baal.
De verwachting is, dat Baal weer zal opstaan. De aarde zal weer bemest worden met regen, zodat de rivieren zullen stromen met massa’s honing. El lacht:”Ik zal eindelijk kunnen gaan rusten en de levensadem zal mijn borst vullen, aangezien Baal levend is.”  Hij leeft, maar niemand ziet Baal nog niet. Men wordt ongerust. Waarom dit dralen? De eerste regens komen, maar is het wel voldoende voor een goede oogst? De godin van de zon (Shapash) moet Baal gaan zoeken. Het ‘’ licht van de goden’’ moet de verbergplaats van Baal vinden.

Baal staat dus voor de jaarlijkse wedergeboorte van elke lente. Hij put zich uit in de zomer en verdwijnt in de herfst. Baal is het plantenleven, dat nodig is voor de dieren, mensen én goden. De mensen moeten weer de goden voeden. Baal is dus eigenlijk een fragiel figuur, die een sterke hulp nodig heeft en dat is Anat=ziel van het universum.

5.De legende van Adonis.
In de naam zit ADON=heer. Voor het eerst wordt Adonis genoemd bij Panyasis de Cariër uit de 5e eeuw v.C. Adonis zou de zoon zijn van een (As)syrische prinses (Myrrha) en Théias. Myrrha moet voor Théias vluchten en de goden veranderen haar in een boom, zodat ze onvindbaar wordt. Zo krijgt ze ook haar naam. Na 9 maanden opent zich de boom. Het kind is wonderschoon en Afrodité bergt hemop in een kistje, dat in bewaring wordt gegeven bij Persephoné. Die opent echter het kistje en wil de mooie Adonis niet teruggeven. Zeus beslist dan, dat Afrodité en Persephoné ieder Adonis 4 maanden mogen hebben. Over de andere maanden mag Adonis zelf beschikken. Die geeft hij aan Afrodité, zodat hij 2/3 deel van het jaar op aarde en 1/3 deel van het jaar onder de aarde verblijft.
Bij Ovidius (boek Metamorphosen) is Adonis de zoon van de koning van Cyprus, geboren uit de boom Myrrha en ontvangen en verzorgd door de Noïaden. Venus ziet hem bij toeval wanneer Adonis op jacht is in de bssen van de Libanon. Venus wil Adonis voor zich hebben, maar dat lukt niet. De beschikking is sterker dan het verlangen. In het diepste van het bos wordt Adonis dan aangevallen en gedood door een wild zwijn. Vnus vindt Adonis en legt hem op een bed van latuwbloemen. Ze strooit parfum over het ontsnappende bloed, waaruit de anemoon gaat bloeien. Zijn bloed stroomt in de rivier, dat een rode kleur krijgt tot aan de monding in zee aan toe.
Er is ook nog een grafzang voor Adonis bekend van Bion van Smyrna: de Epitaphios Adonidos. In geen enkele van deze verhalen is er sprake van een wederopstanding, zoals bij Baal.

6.De Egyptische Aštarte.
Vanuit de laatste jaren van de 18e dynastie t.t.v.Horemheb (1319-1307?) komt een papyrus, waarop beschreven wordt, dat Yam Egypte binnenkomt en alles dreigt te vernietigen (de Zeevolken?). Hij wil over de Egyptische goden heersen, maar de godin van de oogsten intervenieert (Ernoutet). Zij geeft Yam geschenken: zilver, goud, lapislazuli, maar dat helpt niet om Yam tot bedaren te brengen (kennelijk lukt een afkoop van de Zeevolken niet?). Dan doet Ernoutet een beroep op Aštarte. Het conflict eindigt met het huwelijk of de vereniging van Aštarte met de god van de zee (hebben dus de Kanaanieten bemiddeld?).
Het verhaal is in oorsprong Kanaanietisch en overgenomen in Egypte. Andersom komt iets dergelijks niet voor.


78.3.   Légendes de Babylone et    Ch.Virolleaud       A.Maisonneuve
                  et du Canaan                                   Paris, 1949
                  L'Orient ancien illustre                       BK103
                                                                

Oosterse goden.
In het Midden-Oosten bedient men zich in de oudheid van een agrarische cultus. De winter is het regenseizoen en de zomer vormt het droge seizoen. De Amorieten leven in Syrië en de Kanaanieten in Palestina. Vanaf het 3e millennium leven die ook in de Libanon.
EL
Meester van de goden. Schepper van de schepping. De wijze. De rechter. Hij draagt de titel van koning.
BAAL
Zoon van EL. Baal is de meester, god van het weer en de bergtoppen.
ALIYAN BAAL
De zoon van Baal: de meester van de aarde. Zijn woning is in de diepte van de aarde.
RESHEPH
Lokale god van Arsouf (Apollonia). Komt voor te Oegarit als MIKAL.
MOT
God van de dood en de droogte.
DAGON
Uitvinder van het graan en de ploeg.
EšMOEN
God van de vegetatieve krachten.
AšTARTE
Godin van vruchtbaarheid.
ANAT
Maagd en strijdster.
YAM
Zeegod.
NAHAR
Riviergod.
MELQART
Baal S.or.
SHAPASH
God van de zon
De legende van Keret speelt zich af in Zuid-Kanaan te Negeb ha-kereti.
QN = weeklagen.
Aqhat = zoon van Danel.

          78.4.   Les religiones des Hittites  R.Dussaud         MANA Les Anciens
                  et des Hourrites, des                     religiones orientales
                  Phéniciens et des Syriens                 Presses Univ.de France   Paris, 1949 ‑ BK104
                                                                

Kadmos op internet.
De Griekse legende wordt verwoord, als zou het echt gebeurd zijn. Dat zal wel altijd de vraag blijven. Van draken en slangen.

90.1.10. Cadmus van Thebes                                             about.com





2.De Fenicische religie volgens Sanchuniathon.

Een verhaal uit de tiende hand.
Via veel omwegen is ons een verhaal uit de oudheid over de Feniciërs bekend geworden, dat in ieder geval stamt uit de Romeinse tijd, maar dat waarschijnlijk nog veel ouder is. Philo van Byblos schrijft in de 1e/2e eeuw na Chr. een ‘Fenicische geschiedenis’, waarbij hij zich zou beroepen op bronnen uit wellicht een tijd, die 1000 jaar ouder of nog meer is. Als er ook maar iets waar is van dit verhaal, dan hebben een ongekende bron van informatie. Helaas kan het waarheidsgehalte niet afdoende geverifieerd worden, alhoewel de vondsten van Oegarit ons steeds meer ertoe gaan neigen om geloof te gaan hechten aan deze uitzonderlijke voorstelling van zaken als zijnde het gedachtengoed van de Feniciërs

23.1 Die Phönikische       C.Clemen          Mitteilungen der Vorder‑
        Religion nach                                      asiatisch‑Aegyptischen
        Philo von Byblos                                 Gesellschaft, 42e Band,   Jaargang 1937,J.C.Hinrichs  Verlag, Leipzig 1939

Hoe is de wereld ontstaan?
Als de ‘Fenicische geschiedenis’ van Philo van Byblos al maar voor een deel op waarheid berust, dan hebben we enig inzicht van hoe de Feniciërs dachten, dat de wereld is ontstaan. Daarbij valt op, dat er geweldig veel overeenkomsten met het Oude Testament zijn te melden.

23.2 Weltentstehung und    Jürgen Ebach
         Kulturentwicklung                     
         bei Philo von Byblos                    Verlag W.Kohlhammer 1979
        Beitrage zur Wissenschaft von Alten und Neuen Testament    

Een Fenicische godsdienst?

Philo’s verhaal wordt kritisch uit de doeken gedaan. Sommige opmerkelijk zaken in de notes:
 waren er nu 8 of 9 boeken?
 sommige goden waren sterfelijk en sommige onsterfelijk. Het hing van hun prestaties af, of ze onsterfelijk konden worden.
 de wind had zijn eigen bronnen lief: wijst volgens O&A op incestueuze zaak.
 zijn de Zophasemin nu de levende schepsels zonder gewaarwording, of de intelligente wezens?
 het ei als kosmogonisch principe.
 Colpia is de oostenwind?
 Peraea = Transjordanië.
 Muth en/of Mot!

63.3.Philo van Byblos                            H.W.Attridge & R.A.Oden
     The Phoenician History                    The Cartholic Biblical Quaterly Monograph Series 9                                                                                                        Washington 1988

66.1.       Sanchuniathon   H van Diessen
                Philo van Byblos en zijn Phoinikika, Apeldoorn, 1998
                Literatuur,  Aantekeningen

‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑


3.De wortels liggen in Oegarit.

Religie.
R.du Mesnil du Buisson zet de volgende zaken op een rij:
1.godheden op tabletten uit Oegarit
2.Fenicische mythologie via Philo
3.Pantheon van Byblos

     ‑Resencioni: o.a.:les dieux Phéniciens (Mesnil du Buisson),

69.8.24.BK24

Ras Sjamra

Haast met tegenzin wordt geconcludeerd, dat de de bijbel eigenlijk een erfenis van een veel oudere cultuur via de gevonden verhalen van Baal, Akhat, Danel, Kothar wa Hasis, Keret, Sjachar, Sjalem, Nikkal, Kotirat en de Refaïm.

De godheid MUT.
Hij is de krijger van El.  Veelal ook genoemd als de geliefde van El of als zoon van de goden.

52.9.4.Le dieu Mut, guerrier de El                            Cunchillos, J L

De rol van de priesters in Oegarit.
 Huras.anu, de hogepriester
 Attanu-purli-anni, hogepriester en chef van de schaapsherders
 Agapshani en de status van waarzegger
 Milkiyatanu, priester van de Baal van Halba
 leven van het altaar
 koninklijke toelagen
 belastingen en korvee
 feesten en banketten
 landgoederen

57.2   The socio‑economic condition of the    E Lipinski
       Clergy in de kingdom of Ugarit

Hijan.
De goddelijke ambachtsman wordt in Oegarit Hijan genoemd. In Griekenland verschijnt deze hulp van de goden onder de naam van Hephaistos en de Romeinen gebruiken de naam Vulcanus. Hij is een smid, een bouwmeester en de bestrijder van de chaos.

52.6.              De herkomst van de godde‑                 Hartmann, B                     Leiden, 1964
                lijke ambachtsman in                                      BOEK 94!
                Oegarit en Griekenland



4.Polytheïsme en/of monotheïsme.

Asherah en de cultus van Yahweh.
De inscripties van Kuntillet ‘Arjud en Khirbet el-Qom  heeft geleid tot de vraag wie of wat Asherah eigenlijk is. Het lijkt een gestyleerde boom te zijn, die de godin Asherah voorstelt. Soms kan het ook gewoon het heiligdom van de godin betekenen. Asherah blijkt de evenknie van Yahweh te zijn en niet van Baal!

          79.6.   Journal of Semitic Studies XLIII nr 2     herfst 1998
                  in Reviews:Asherah and the Cult of Yahweh in Israel, M.Olyan

Fenicische religie op internet.
Pantheon van Byblos, Sidon, Tyrus. Baal, Adon, Melqart, Tanit, Astarte, Anath.

          84.29.La religion phénicienne                     www.histoire.org/antiquite/phenicie

De Fenicische goden bij de Israëlieten.
De koningen te Jeruzalem en Samaria hebben de Fenicische godsdienst bevorderd of bestreden. Een overzicht:
negatief
koning
Positief

DAVID
>>>>>>>> 

SALOMO
>>>>>>>>>> 

REHOBOAM
>>>>>> 
      <<<<<<<<<<
ABYAM

      <<<<<<<<<<
ASA


OMRI


AHAB
>>>>>>>>>> 

JEZEBEL
>>>>>>>>>>>>> 

ATHALIA
>>>>>>>>>>>>> 

AHAZIA
>>>>>>>>>>> 

ATHALIA
>>>>>>>>>>> 
<<<<<<<<<<<<< 
JEHU

      <<<<<<<<<<
JOASH


AHAZ
>>>>>>>> 
    <<<<<<<<<<<
HEZEKIAH


MANNASSEH
>>>>>>> 
      <<<<<<<<<<
JOSIAH


57.19  Phoenician Deities Worshipped in       H J Katzenstein
       Israël and Juda during the time  of the First Temple


Heilige drie-eenheden.
Er ontstaat een vergriekst Pantheon in de Hellenistische tijd. De volgende steden krijgen een soort heilige drie-eenheid, waarbij de Fenicische namen al dan met hun Griekse versie worden weergegeven:
Byblos: El + dame van Byblos + Adonis
Berytus: Poseidon + stadsgodin + Esjmoen
Sidon: de grote god + Astarte (Europa) + Esjmoen
Tyrus: Zeus + Asteria + Heracles

1.11.Question héliopolitaines                Syria XXXI, 1954, p.80‑98



De religie van Elagabal.
Hij heeft bij Dion Cassius (79,13,2) een slechte kritiek te verduren. Hij komt uit Homs (EMESA). Hij wordt daar als een berg-god vereerd en naast gem ook een verering van de godinnen Aphrodite-Astarte en Athena-Allat.

79.1    SYRIA LXIX l'institut francais d'archéologie            Paris, 1992
         79.1.7  Untersuchungen zur       M.Frey           Bibliographie: blz 484
                  Religion und Religionspolitik
                  des Kaisers Egalabal


Een dubbelganger?
Wordt Daphnis als een dubbelganger van Tammuz-Adonis door Fenicische kolonisten naar Sicilië gebracht? De Grieken beschrijven de belevenissen van Daphnis heel verschillend, maar de grondstroom is dezelfde als die welke Tammuz – Adonis ondergaan. Jaloersheid van een godin. De rol van nimfen (o.a.Daphne). Metamorfoses van Daphnis. Mythe van de jongeling, die moet sterven t/m hemelvaart. De rol van het hert. Waar je zo al niet een artikel aan kunt wijden.

79.2.   Daphnis‑ein Doppelganger H‑P.Muller       Zeitschrift des
                  des Gottes Adonis               Deutschen Palastina Vereins 116, 2000



5.Offerandes.

Molek.
Wat betekent het woord eigenlijk?
1.een Kanaanietische godheid
2.Cultische term voor een wijdingsoffer
Moloch en de huidige betekenis van kinderoffers aan de godheid zijn door een allegorie ontstaan. In Carthago worden de kinderoffers niet in verband gebracht met een Moloch. In feite zag de vertaler van Levicitus MOLK niet in een verbinding met de cultus, maar las het als MELEK=koning.

57.20  Molek and APXWN                        J Lust

Het plengoffer.
Als zodanig komen we het plengoffer niet tegen in de Fenicisch/Punische inscripties, maar bekers van metaal, vergelijkbaar met soorten van de Grieken, werden wel aan de tempels geschonken en zouden dienst hebben kunnen gedaan bij de plengoffers, die verricht werden in de cultus.
De bekers voor de wijdingen komen we wel tegen in diverse inscripties: qb ‘.
Gewone bekers krijgen de betekenis van : ks.
De z op de bekers staat voor een gewichtseenheid (4.9-5.4 gram?).
Een frappante gelijkenis tussen de beker uit Metropolitan museum of Art en een Siciliaanse beker.

60.4. La coupe en or à inscription
      du metropolitain museum  E.Lipinski  Acta Archeologica
      of Art                               Lovaniensia 32,    1993

OFFERANDES

Menselijke resten uit de tofet van Carthago.
De oude discussie tussen offerplaats voor kinderen versus een apart kinderkerkhof laait weer op. Het valt wel op, dat de meeste kinderen nog niet van een naam zijn voorzien. Al bij al een secure studie over de bijzondere omstandigheden.

     ‑à propos des ossements  humains du tophet de   Carthage              H.Benichou‑Safar


De offers in Tharros.
In 194 urnen werden de overblijfselen onderzocht. Hun verdeling is als volgt:
1x menselijk
52%
1x dierlijk + 1x menselijk
26%
1x dierlijk
14%
2x dierlijk
6%
1x menselijk + 2x dierlijk
1%
2x menselijk + 1x dierlijk
0.5%
2x menselijk
0.5%

49.1.5.           Tharros: ovicaprini sacri‑ F Fedele Napoli
                                               fali e rituale del Tofet    G V Foster  Baltimore



Rituele offers in de Fenicisch-Punische wereld.
Opmerkelijk is het stilzwijgen van de belangrijkste klassieke schrijvers Herodotos en Thucidydes, Polybios en Livius!!! Daarentegen hebben Diodoros, Plutarchus en Tertullianus zich bezondigd aan propagandistisch misbruik.

45.1.9            Tharros IX          Sacrifici umani e uccisoni  rituali nel mondo fenicio‑ A Simonetti   Roma
                                 punico; il contributo delle   fonti letteraire classische

Het tarief van Marseille.
CIS I 165. Het Punische offersysteem. De offers van vogels. Onbloedige offers.
Men offert bijvoorbeeld olie, parfum of melk.

51.7.6. Le tarif dit de Marseille  Delcors, M
                        (Cis I, 165)                                                                       




Offers in Carthago.
Dr.Jeffrey Schwartz doet een onderzoek naar de samenstelling:
urnen
tijd
leeftijd
kinderen
Dieren
80
7e eeuw
0
66%
34%
50
4e eeuw
1-4 jaar
90%
10%
Een ander onderzoek door Dr.J.Richard onder 48 urnen uit de tofet van Carthago en 88 urnen uit de tofet van Hadrumetum uit de 4e-2e eeuw v.C:
menselijk
21.7 %
dierlijk
26 %
mengsel
59.2 %

56.46a Sacrifices d'enfants à Carthage et dans   E Lipinski
       le monde sémitique oriental

Het bloedaltaar.
Een documentaire, waarin de gelovers en niet-gelovers van de Carthaagse kinderoffers aan bod komen. Zelfs DNA onderzoek kan geen uitsluitsel geven.

79.13.  Het Bloedaltaar                           Documentaire BRT2
                      aantekeningen               op videofilm!

Chazia Mourali.
Deze TV presentatrice van half-Tunesische herkomst heeft de documentaire Het Bloedaltaar gezien en komt op voor haar voorouders. Een mooie regel: Als Hannibal beter zijn best had gedaan, werd de gouden koets nu door een kameel getrokken.

79.12.6.Herkomst / Als Hannibal....               Chazia Mourali



6.De Carthaagse godsdienst.

Het oosterse element in de Carthaagse godsdienst.
 Inscriptie uit Sarepta (6e eeuw v.C):
Dit beeld heeft Sjillem, zoon van Mip‘al, zoon van “Azzij, gemaakt voor de Tannit van Astarte.
 Op de sarcofaag van Ahiram staan klaagvrouwen afgebeeld. Deze komen overeen met de Syro-Kanaanietische beeldjes, die mogelijk Hiërodulen of godinnen voorstellen. Hier zou het teken van Tanit van afgeleid kunnen zijn.
 Betekent Tanit-pene-Baal: Tannit-aangezicht-van-Baal? Zijn dit de cultuszangeressen of huilpriesteressen van Baal’s aangezicht?
 Het teken van Tanit komt ook voor te Akko, Byblos (munt van Enylus), Umm el- ‘Amed, Dura Europos, Arwad, Beirut in het oosten.

55.3   Syro‑Fenicische wortels van de         E Lipinski
       Karthaagse religie                     PHOENIX 1982

 

Internationaal.
Een Tunesiër schrift in het Frans over de zeegod bij de Feniciërs en Puniërs in een Italiaans tijdschrift. Baal Hammon zou de voornaamste zeegod zijn. De tegenhanger is Tanit als de aardgodin.

34.6.Le dieu de la mer chez     M.Fantar          Roma 1977 Consiglio
         les Phéniciens et les Puniques                   nazionale delle   ricerche

Preromeinse religie in Spanje.
Van het heiligdom in Castulo via de sfinxen naar het Adonisfeest, dat tot in de 3e eeuw na Chr nog in de Baetisvallei wordt gevierd.

      ‑Religiones Preromanas J.M.Blazquez        

Iberische religie.
Voor de 6e eeuw v.C is het pantheon duidelijk Fenicisch van aard, dan wel wat de Feniciërs elders geleend hebben. Daarna rukken de Carthaagse goden op vermengd met Griekse. In de 2e eeuw v.C verschijnen in Latijnse geschriften Iberische godheden.

                        ‑Religiones prerromanas/J M Blazquez

 

7.Van altaren, tronen en gedenkstenen.


Aštarte-troon.
De troon stamt uit Hirbet et-T.aiyibe bij Sidon. Met de volgende inscriptie uit de 2e eeuw v.C:
lrbty
Aan mijn vrouwe
L ‘štrt
Aan Aštarte
’š
Die
bgw
Zich bevindt in het binnenste
hqdš
(van het) heiligdom
’š
dat
ly
toebehoort
’nk
Mij:
‘bd’bst
‘Abdubasti
bn
Zoon (van)
Bdb ‘l
Bodbaal


58.9   Le trône d'Astarte:une inscription     P Swiggers
       tyrienne du second siècle av.J.‑C.




Van altaren en orakels.
In het westen komen er o.a. altaren voor van de Gaditaanse Hercules, maar er schijnt ook een orakel van Tanit te zijn. De plaats Lascuta nabij Alcala de los Gazules (prov.Cadiz) herbergt zo’n altaar. Tanit komt in de Romeinse tijd voor onder de benamingen:
Virgo Caelestis
Veneris Caelestae


48.1.12         Altares y oraculos semitas en occi‑      M P Garcia‑Belido/Salamanca
                                               dente:Melkart y Tanit  

Fenicische pilaarcultus op Kreta.
Er is een linguistisch bewijs, dat deze cultus op Kreta aanwezig was via pictografische en lineair A wijdingsformule. De god en de pilaar staan op dezelfde afbeeldingen. De pilaar is uitgevoerd met een dubbele bijl vorm.

59.2.  JANES vol.20
       Linguistic evidence  Jan Best        Holland Travel-
       for a Phoenician Pillar              ling University
       Cult in Crete




8.(In)tolerantie.

Polytheïsme.

Er is in de oudheid voor de komst van het Christendom geen sprake van een hoofdreligie. Hoogstens zijn er van plaats tot plaats verschillende voorkeuren. Zelfs in Rome wordt met het grootste gemak een volkomen vreemde godin in huis gehaald, wanneer dat zo uitkomt. Zoiets gebeurde in 205 v.C. Hannibal bevond zich tijdens de oorlog tussen Rome en Carthago nog steeds in Zuid-Italië. In Rome maakte men zich op om een beslissing te forceren.  Om zich te verzekeren van een goed gesternte, waaronder de komende acties moesten plaats vinden, huurde men de godin Mater Magna in. Met toestemming van Attalus I van Pergamum werd de godin (in de vorm van een meteoorsteen) vervoerd naar Ostia. In 204 v.C. installeren Scipio Nasica en Claudia Quinta haar in de tempel Victoria. Deze godin werd echter al duizenden jaren in Azië vereerd en werd ook wel Cybele genoemd. De cultus bevatte sterk extatische trekken, waarbij ook zelfcastratie voorkwam. Haar culturele centrum was in Klein-Azië te Pessinus, maar vinden we ook op de berg Ida te Troje. De Grieken identificeerden haar als Afrodite en in Rome ging zij door voor de moeder van Aeneas.


2.4.De grote Moeder                                      O.V.Henkel        
       De komst van Mater Magna naar Rome Uitgeversmaatschappij Terra




Religieuze tolerantie.
De Romeinse overheid neemt pas maatregelen als de veiligheid van de staat in het gedrang komt. De Romeinen zijn in voor alles. Ze maken gebruik van Etruskische haruspices. De steen van Cybele wordt naar Rome gehaald, omdat die wel eens zou kunnen helpen. Wel een optreden tegen de Bacchus cultus, omdat dat uit de hand loopt.

52.3.              De houding van den Romein‑    Bolkenstein,H       Amstersdam
                        schen staat tegenover nieuwe                                     1941 BOEK 93!
                        en uitheemse godsdiensten                                          Ned.Akad.v.
                        in den tijd der Republiek                                             wetenschappen

Religieus fanatisme.
De gelijkenis van de Libanon in onze tijd met de toestand in Noord-Afrika t.t.v. Augustinus is frapperend.Ook hier vinden we puriteinse Christenen. Het betreft een fanatieke vleugel van de Donatistische kerk. Augustinus, de bisschop van Hippo Regius rond 400 na Chr. beschuldigt deze ‘strijders voor god’ van de ernstigste misdaden en folteringen. Zij plunderen de voorraadschuren (cellas circumiens rusticanes). Deze strijders worden Circumcelliones genoemd en dat is in feite een scheldwoord. De Donatisten zijn de volgelingen van de puriteinse bisschop Donatius en die baseerde zich weer op Tertullianus en Cyprianus. Het is niet alleen een conflict tussen rekkelijken en preciezen in de leer, maar evenzeer een sociaal conflict. De kleine boeren en slaven komen in opstand. Christenen worden door Christenen vervolgd. De hang naar het martelaarschap is groot. Al dit soort elementen zien we in onze moderne tijd terugkeren in de Libanon.

2.9.Circumcelliones        H.C.Teitler        Intermediair,
    t.t.v.Augustinus

Circumcellionen tegen Rome.
 Op 8 augustus 1980 publiceert Th.de Vries een krantenartikel in Intermediair over Sint Augustinus met o.a. de aardige uitspraken:
-                     Carthago was niet kapot te krijgen
-                     De Punische-Semietische eigenaardigheden leefden voort
-                     Het was tegelijk de graanschuur van Rome, dat de door de Carthagers al hoog ontwikkelde landbouw zorgvuldig had overgenomen
-                     Ook waar de oude Punische stamgoden Romeinse namen en gewaden kregen ….
-                     Maar de god met het sterkste Punische karakter bleef toch de oude hemelgod Baal Hammon
-                     Zijn hoge verering als oppergod was een elementaire vorm van monotheïsme, waardoor het Christelijke eengodendom gemakkelijker ingang vond bij de Noordafrikaanse bevolking
-                     De Donatistische kerk met haar principes van zuiverheid, ascese en maagdelijkheid, ontwikkelde een toenemend radicalisme
-                     Binnen de Donatisten ontstaat de stroming van de Circumcellionen: ontrechten en fanatiekelingen
-                     Circumcellionen = scheldwoord => rondstruiners, loslopend volk
-                     Circumcellionen noemen zichzelf echter: ‘strijders van God”.
-                     Leiders van de Circumcellionen in 340: Axido en Fasir
-                     Leiders van de Circumcellionen in 370-380: Firmus en Gildo uit Mauretanië
-                     De Arriaanse Vandalen vervolgen zowel de Katholieken als de Donatisten
-                     St.Augustines trekt van leer tegen de ketters, maar sterft in 430 tijdens het beleg van Hippo Regius door de Vandalen

55.10  St.Augustinus als ketterjager          Th de Vries

                                              INTERMEDIAIR'80


Aurelius Augustinus (354-430 n.C).
Een leesles van de bijbel in doctrina christiana. Een boekbespreking van Kees Fens in CICERO 18-06-1999. 73.6



9.Overig.

Hieros Gamos.
In de inscriptie van Pyrgi zou dit Melqart wel eens kunnen zijn, want het heeft o.a. betrekking op de maand KRR bij de wederopstanding.

     ‑Le hieros gamos d'Astarte M.Delcors        

Sarcofaag uit Sidon.
Op deze sarcofaag staan de klaagvrouwen afgebeeld.

52.9.5            ‑Die Klagefrauensarcofaag aus Sidon/Fleisher R



Vervloekingsformules.
We treffen die o.a. aan in inscripties van Ahiram, Tabnit, Ešmoenazar, Yehawmilk en hier worden ook enige gedenkstenen van Carthago daarbij betrokken. De goden worden aangeroepen om grafrovers te verwensen. Overigens zijn hier de volledige Fenicische en Punische teksten en formules weergegeven.

     ‑Le formule di maledi‑    F.Mazza
      zione nelle iscrizioni   funerarie e votive    fenici e puniche

Betovering.
In Arslan Tash (het antieke KHADATU) zijn bezweringsformules van de Feniciërs teruggevonden. Het z.g.magische tablet komt uit de 7e eeuw v.C. Over het woord šr bestaat oneenigheid. Baal, Horon en Sasm vervullen een rol in de toverformules.

    ‑Gli incantesimi fenici G.Garbini
      di Arslan Tash

De tweede bezwering van Arslan Tash.
Op een amulet staat het volgende te lezen:
l h. š t                  = een bezwering of toverformule
l m z h.       = de sprenkelaar of strooier
b ‘  l            = baal
’ s r            = osiris of het werkwoord: gereedmaken
m r k b t y  = strijdwagen
w r b                    = overvloedig
‘ n               = bron
’ t y            = met hem
’ l               = el? -à ofwel ’lšyy = de alasioot
š y y           = zou iets met Cyprus te maken kunnen hebben
y s. ’           = weggaan, komen uit, sturen
’ š               = man, vuur, die, waar, er is
b š d h        = het veld
w g l           = en de golf
’ n              = bron
b š d h.       = het veld
’ l š y y       = de Alasioot (degene van Cyprus)
q r š            = stollen of klonteren

M.Liverani komt er ook niet helemaal uit.

     ‑Proposte sul secondo    M.Liverani          
      incantesimo di Arslan Tash                 


Tell Ta’anach.
Farao Sisaq verwoest de stad tegen het eind van de 10e eeuw v.C. Een cultus voorwerp geeft enig inzicht in het religieus leven van de stad.  Het voorwerp bevat afbeeldingen van een vrouw, 2 sfinxen, vleugels, heilige boom, diet, stier, zonneschijf, 2 kolommen een een vogelkop/griffioen. We komen dit ook tegen in Megiddo, Beth-Shan, Ay en Ashdod.
 Ashera of Atirat komt voor als naakte godin, heilige boom, altaar e.d.
 De titel van Atirat komt ook naar voren in Akko en Oegarit.
 gebouw
 heilige boom stelt de godin Elat voor (=Oegaritische Atirat).
 De kalf of de jonge stier/zon/kolommen heeft alles te maken met Hadad (Baal).

56.7   The Cult Stand from Ta'anach      R Hestrin
       and its Religious Background

Wijdingen door vrouwen.
In totaal zijn er uit de tofet c.6000 inscripties gepubliceerd. Van 3747 beschouwde inscripties (CIS I 178-3245 + 5260-5940) zijn er 406 van vrouwen (=c.10%).

56.45  Dédicaces de femmes à Carthage            M G Anadasi  Guzzo


Namen op gedenkstenen Carthago.
Namen op gedenkstenen in het nationaal museum te Krakau, maar stammend uit de tofet van Carthago: Amotbaal, Bodaštart, Yih.wo, Baalyaton, šafot, Abibaal, Arišu, Azimilk, Azrubaal. Bovendien nog enige namen uit een privé-collectie te Berchem: Bodaštart en Abdmelqart.

56.46b Appendice I:Stèles carthaginoises du Musée
                   national à Cracovie
56.46c Appendice II:Stèle carthaginoise d'une
                    collection privée

Een Fenicische urn uit Kition.
Hij stamt uit de Cesnola collectie. Er staan de letters BLH.MN op.

61.3.5
61.2.4.Encore l'urne        O.Masson
       phénicienne A P Cesnola
       de Kition


Punische graven van Carthago.
Een ongelooflijk compleet overzicht.
8e




7e
Flanken Byrsa
Juno
Douimes
Dermech
6e
Flanken Byrsa
Juno
Ancona
Douimes
Ard et-Touibi
Dermech

5e
Zuid van de Byrsa
Oost v.Theater
Ancona
Douimes
Ard et-Touibi
Dermech
St.Monique
4e

Theater
Odeon
Bou Mnigel
Dahar el Morali
St.Monique
Ard el Kheraib
3e
Byrsa zuidflank
Theater
Odeon
Dahar el Morali
Cisternen-oost
St.Monique
Ard el Kheraib
Bordj Djedid
2e
Byrsa zuidflank
Theater
Odeon
Dahar el Morali
Cisternen-oost
St.Monique
Bordj Djedid

62.4.  Les tombes puniques   H.Benichou-Safar CNRS, Paris
       de Carthage; topographie,              1982
       structures,inscriptions  et rites funeraires.

Q R T  H D SJ T

De dood in Tyrus.
Tofet is een heilige open lucht plaats, gescheiden van de nederzetting, waar men verbrande beenderen van kinderen en dieren, ofwel gescheiden ofwel samen, begroef.
Nora
Motya
Carthago
Hinnom
Tharros
Monte Sirai
Sousse
Tyrus
Sulcis

63.2.7.The Phoenicians and death    H.Gras, P.Rouillard,  J.Teixidor

9.Overigen.

Levensboom.
De Sefirotische versie:
Pilaar van oordeel
Pilaar van evenwicht
Pilaar van genade

KETER = kroon

BINAH = begrijpen

HOKMAH = wijsheid

DAAT = kennis

DIN = oordeel

HESED = genade

TIFERET = schoonheid

HOD = roem

NEZAH = overwinning

YESOD = stichting


MALKHUT = koninkrijk

Tussen BINAH, DAAT en HESED bestaat een speciale relatie.
Sefirot = tellingen of aantallen.
Onderdeel van de Kabbalah.
De Assyrische versie:
proces
godheid
tablet
Fase

Anu
XII
Verbinding met God en het eeuwige leven

Ea
XI
Ultieme wijsheid en acceptatie van de wil van God
Eiland van de heiligen buiten de gewone tijd en ruimte
Sin
X
Men begrijpt het lot van de mens en het doel van het leven

Mummu
IX
Contact het het goddelijke en een glimp van het paradijs

Marduk
Enlil
VIII
Grootmoedigheid, hartstocht en genade
Verwerving van een gezuiverde ziel
šamaš
VII
Blootstelling aan beproevingen en de strengheid van het leven

Ištar
VI
Weerstand bieden aan grote verleidingen

Nabu
Ninurta
V
De eigen ego overwinnen
Zichzelf leren kennen
Adad
Girru
Nusku
IV
Eerlijkheid en deugden
Buren liefhebben
Hoop


III
Ontdekking van het levenspad


II
Bewustwording, zorg over de gesteldheid, wens tot verandering
De dierlijke mens
Nergal
šakkan
I
Bestiale en dierlijke instincten
Egoïsme en hebzucht
Ofwel: het mystieke leven in het Gilgamesj- epos.

          79.20.2.The Assyrian Tree of Life                 ? enige blz.


Een archeologisch overzicht aan publicaties op internet.
o.a. over de Fenicische necropolen.

82.13.Cuadernos de Arqueologia Mediterranea.


Een godheid Satraap?
In Ma’ad tussen Botrys en Byblos werd een inscriptie gevonden: offer aan de god Satrapès door Thamos, zoon van Abdousibos in het jaar 8 na Chr. Deze godheid komt ook voor in Elis. Het boek is een voorloper van Hellenosemitica. Ver doorgevoerde verbanden. ETC.

          97.14.  Dieu Satrape et les Phéniciens dans       M.Ch.Clermont‑Ganneau
                  la Péloponèse                             Paris, 1878, BK 165   Uittreksel

Meisjes van God.
In het oude Arabië (Jemen) komt voor: bnty ’l of variaties daarop.  Het voorkomen van wierookaltaren, de naam Amat en woonachtig in het huis, doet vermoeden, dat het hier om tempelprostitutie zou kunnen gaan.

          97.23.5.Les "filles de dieu" dans l'Arabie        C.Robin
                  ancienne                                  (gedeeltelijk)


Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen